آیا کودک من اتیسم دارد؟ اگر شما در اینجا هستید، احتمالاً بهتازگی متوجه شدهاید که کودکتان دارای اختلال طیف اتیسم است. برای بسیاری از والدین، شنیدن این خبر میتواند مانند یک شوک ناگهانی باشد؛ احساسی آمیخته از نگرانی، غم، ترس از آینده و سردرگمی. برخی دیگر شاید با توجه به نشانههایی که در کودک خود مشاهده کردهاند، از قبل حدسهایی زده باشند. در هر صورت، واکنش شما به تشخیص اتیسم، هرچه که باشد، کاملاً طبیعی و انسانی است.
اختلال طیف اتیسم چیست؟ کودک من اتیسم دارد، خوب میشود؟ باید بدانید که شما در این مسیر تنها نیستید. والدین زیادی در سراسر جهان، همین مسیر را تجربه کردند و امروز با آگاهی، آموزش و حمایت، توانستند به کودکشان برای رشد، یادگیری و زندگی بهتر کمک کنند. در این مسیر، خیریه اوتیسم میتواند یکی از منابع مهم و قابلاعتماد برای دریافت اطلاعات، آموزشهای تخصصی و خدمات حمایتی باشد تا با امید و آرامش بیشتری از فرزندتان حمایت کنید.
آیا کودک من اتیسم دارد؟
واقعیت این است که درمان قطعی برای اختلال طیف اتیسم وجود ندارد. اما این به هیچ وجه به معنای توقف رشد یا ناتوانی کودک شما نیست. کودکان اتیسم میتوانند باد بگیرند، مهارت بیاموزند، پیشرفت کنند و با دنیای اطراف خود ارتباط برقرار کنند.
آنچه بیشتر از هرچیز اهمیت دارد، این است که شما به عنوان والد، ابتدا اطلاعات علمی و درست درباره اتیسم کسب کنید. شناخت دقیق از ویژگیها، نیازها و توانمندیهای کودکتان به شما کمک میکند تا محیطی امن، حمایتی و متناسب با نیازهای رشدی او در خانه ایجاد کنید.
چالشهای اختلال طیف اتیسم
اختلال طیف اتیسم چیست؟ این اختلال تقریبا تمام ابعاد زندگی فرد را تحتالشعاع قرار میدهد.
- اجتماعی: مشکلاتی در ارتباط گرفتن و تعامل با دیگران، برقراری ارتباط چشمی، مشکلاتی در رابطه با نشان دادن احساسات با صورت و ادراک سرنخهای غیرکلامی دیگران.
- هیجانی: توضیح دادن یا مدیریت احساسات، ضعف در تنظیم هیجانات، اضطراب و افسردگی.
- رفتاری: رفتارهای تکراری مثل بال بال زدن، پریدن یا به دور خود چرخیدن. ضعف در مهارتهای حرکتی، مشکل در پردازش حسی، پافشاری روی یک روزمرگی مشخص، بههمریختگی و رفتارهای خود آسیبرسان.
مداخله بههنگام
از بدو تولد تا سن ۳ سالگی، از نظر رشدی برای کودک دورانی بحرانی و حیاتی محسوب میشود، آموزش در این سنین راحتتر و موثرتر است و روند پیشرفت کودک در آینده را راحتتر میکند. از این جهت شما باید دنبال درمانگران و متخصصانی در این راستا باشید. همانطور که گفتیم هیچ درمانی برای اتیسم وجود ندارد، اما شما میتوانید با کمک درمانگران، کودکتان را در زمینههای متفاوتی توانمند سازید. اگرچه مداخلات بههنگام، شدیدا پیشنهاد میشوند، اما به این معنی نیست که اگر سن کودکتان بیشتر از سه سال است، برای درمان دیر باشد. در هر زمان و هر موقعیتی که امکان شروع مداخلات را داشتید، آموزش را شروع کنید.
درمانگرانی که میتوانند در زمینهی آموزش و درمان در حوزهی اوتیسم به شما کمک کنند شامل موارد زیر میشوند:
- گفتاردرمانگرها
- کاردرمانگرها
- رفتار درمانگرها
- روانشناسان کودکان استثنایی
- متخصصین رشد
- روانپزشکان
نقش والدین در مسیر رشد کودک اتیسم
والدین، نخستین و مهمترین منبع حمایت برای کودک هستند. حضور آگاهانه، صبوری و عشق بی قید و شرط شما میتواند تفاوت بزرگی در زندگی کودکتان ایجاد کند. با بهرهگیری از برنامههای درمانی مانند گفتاردرمانی، کاردرمانی، رفتاردرمانی و استفاده از راهنماییهای متخصصان، میتوانید مسیر رشد و یادگیری را برای فرزندتان هموارتر سازید.
به خاطر بسپارید:
- احساس نگرانی، ترس یا ناامیدی در ابتدا طبیعی است.
- شما تنها نیستید؛ جوامع حامی و متخصصانی هستند که میتوانند به شما کمک کنند.
- با آموزش، پذیرش و عشق، میتوان آیندهای روشنتر برای کودک ساخت.
سخن پایانی
سعی کنید زمانهایی را برای تمرین و وقت گذراندن با کودکتان انتخاب کنید که شما و کودکتان گرسنه نباشید و خوابتان نیاید. این باعث میشود شما در برخی زمینهها، برای ارتباطگیری با کودکتان آماده شوید و به شناخت بهتری از او برای آموزش برسید. چه با تشخیص اتیسم و چه بدون تشخیص اتیسم، کودک شما، کودک شماست. به کودکتان، همدلی و محبت نشان دهید، و از او مراقبت کنید و همیشه بدانید که تشخیص اتیسم، همهی چیزی که آنها هستند نیست و فارغ از اختلالشان، آنها لایق دوست داشته شدن هستند.
اگر علاقهمند به یادگیری بیشتر در این مسیر هستید و میخواهید حمایت مؤثرتری از فرزند یا کودکان دیگر در این طیف داشته باشید، میتوانید با شرکت در دورههای تربیت مربی اتیسم شرکت کنید و مربی اتیسم شوید و با آموزش تخصصی، نقش مثبتی در زندگی این کودکان ایفا کنید
در پاسخ به این که آیا اتیسم درمان دارد یا خیر؟ باید گفت که در حال حاضر اتیسم هیچ درمان قطعی ندارد. اما تشخیص و مداخله زودهنگام میتواند تواناییهای شناختی، رفتاری و اجتماعی این کودکان را بهبود بخشد.
گفتار در هر کودک بسته به ویژگیهای او متفاوت است. در بسیاری از موارد با مداخله زودهنگام، پیشرفت قابل توجهی در گفتار دیده میشود. اما تاخیر درگفتار همیشه به معنی اوتیسم نیست.
اختلال طیف اتیسم میتواند در هر خانواده و هر شرایطی دیده شود. اما برخی عوامل، احتمال بروز اتیسم را افزایش میدهند.
بله، بیشتر کودکان دارای اتیسم میتوانند به مدرسه بروند؛ اما نوع مدرسه و میزان حمایت آموزشی باید متناسب با نیازهای هر کودک انتخاب شود.
علت دقیق اتیسم هنوز بهطور کامل مشخص نشده است، اما تحقیقات نشان میدهد که اتیسم حاصل یک عامل مشخص نیست؛ بلکه نتیجهی ترکیب عوامل ژنتیکی و زیست محیطی است.